Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12712:2019 về Máy cấy lúa - Yêu cầu kỹ thuật được công bố bởi Bộ Khoa học và Công nghệ, ban hành nhằm thiết lập các tiêu chuẩn kỹ thuật đồng bộ cho các dòng máy cấy lúa hoạt động trên thị trường Việt Nam, góp phần nâng cao hiệu quả cơ giới hóa nông nghiệp và bảo đảm an toàn cho người lao động.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật cơ bản đối với máy cấy lúa sử dụng mạ khay hoặc mạ thảm, bao gồm cả loại máy cấy tự hành và máy cấy dắt tay. Đối tượng áp dụng là các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu, thử nghiệm và quản lý chất lượng máy cấy lúa tại Việt Nam.

Các yêu cầu kỹ thuật cốt lõi của máy cấy lúa

• Yêu cầu về kết cấu và vật liệu chế tạo: Khung sườn và các chi tiết tiếp xúc trực tiếp với nước ruộng, bùn đất, hóa chất phải được làm từ vật liệu chống ăn mòn hoặc được xử lý bề mặt chống gỉ sét hiệu quả. Các mối hàn, mối ghép cơ khí phải đảm bảo độ bền chắc, không bị rò rỉ dầu bôi trơn hoặc nhiên liệu ra môi trường.
• Yêu cầu về động cơ và hệ thống truyền động: Động cơ trang bị cho máy cấy phải hoạt động ổn định, dễ khởi động và có công suất phù hợp với tải trọng thiết kế. Hệ thống truyền lực phải đảm bảo truyền động êm ái, không bị giật cục và cho phép người vận hành dễ dàng thay đổi tốc độ di chuyển cũng như tốc độ cấy.
• Yêu cầu về bộ phận cấy mạ: Cơ cấu lấy mạ và cấy mạ phải hoạt động chính xác, nhịp nhàng. Máy phải có cơ chế điều chỉnh linh hoạt khoảng cách hàng cấy, mật độ khóm cấy và độ sâu cấy để thích ứng với các loại giống lúa và điều kiện thổ nhưỡng khác nhau.

Chỉ tiêu chất lượng và hiệu suất làm việc

• Tỷ lệ sót khóm (mất khoảng): Tiêu chuẩn quy định tỷ lệ sót khóm khi cấy phải nằm trong giới hạn cho phép cực kỳ thấp để đảm bảo mật độ cây trồng tối ưu trên diện tích canh tác.
• Tỷ lệ tổn thương mạ: Quá trình tách mạ từ khay và cấy xuống đất không được làm dập nát, gãy hỏng thân hoặc rễ mạ vượt quá mức quy định, đảm bảo cây mạ sau khi cấy có khả năng bén rễ nhanh và sinh trưởng tốt.
• Độ đồng đều về độ sâu cấy: Máy phải duy trì độ sâu cấy ổn định trên toàn bộ diện tích làm việc, hạn chế tối đa tình trạng cấy quá sâu gây nghẹt rễ hoặc cấy quá nông làm mạ bị trôi nổi khi gặp nước.
• Độ thẳng hàng của hàng cấy: Các hàng cấy phải đảm bảo độ thẳng và khoảng cách đều nhau theo thiết kế để tạo điều kiện thuận lợi cho việc chăm sóc, làm cỏ và thu hoạch bằng máy ở các giai đoạn sau.

Yêu cầu về an toàn lao động và bảo vệ môi trường

• Che chắn bảo vệ: Tất cả các bộ phận chuyển động nguy hiểm như xích truyền động, bánh răng, trục quay, dây đai phải được trang bị nắp che chắn bảo vệ chắc chắn nhằm ngăn ngừa tai nạn cho người vận hành.
• Hệ thống điều khiển và phanh: Các cần điều khiển, công tắc và hệ thống phanh phải được bố trí ở vị trí thuận tiện, dễ tiếp cận và hoạt động nhạy bén trong mọi tình huống khẩn cấp.
• Tiếng ồn và khí thải: Mức độ tiếng ồn phát ra tại vị trí người vận hành và nồng độ khí thải từ động cơ của máy cấy lúa phải tuân thủ nghiêm ngặt các giới hạn cho phép theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành về môi trường.
• Hệ thống chiếu sáng: Đối với các dòng máy cấy tự hành, cần trang bị đầy đủ đèn chiếu sáng phía trước và phía sau để đảm bảo an toàn khi vận hành vào ban đêm hoặc trong điều kiện thời tiết thiếu ánh sáng.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12712:2019 có hiệu lực kể từ ngày công bố. Tiêu chuẩn này được sử dụng làm căn cứ kỹ thuật để đánh giá, chứng nhận chất lượng sản phẩm trong quá trình sản xuất, nhập khẩu và lưu thông máy cấy lúa trên thị trường Việt Nam.