Ngày 29 tháng 6 năm 2020, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành Lệnh số 05/2020/L-CTN về việc công bố Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm công bố chính thức các nội dung thay đổi, bổ sung của Luật Giám định tư pháp năm 2020, góp phần hoàn thiện thể chế bổ trợ tư pháp, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong tình hình mới.

Phạm vi áp dụng của văn bản bao gồm toàn bộ các hoạt động liên quan đến việc công bố và triển khai thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp trên phạm vi cả nước. Đối tượng áp dụng trực tiếp là các cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng, các tổ chức giám định tư pháp, giám định viên tư pháp, người giám định tư pháp theo vụ việc, các cơ quan quản lý nhà nước về giám định tư pháp và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan.

Nội dung cốt lõi của Lệnh công bố và Luật Giám định tư pháp sửa đổi 2020

• Công bố chính thức văn bản luật: Lệnh của Chủ tịch nước công bố Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp (Luật số 56/2020/QH14) đã được Quốc hội khóa XIV thông qua tại kỳ họp thứ 9 ngày 18 tháng 6 năm 2020.
• Mở rộng chủ thể có thẩm quyền trưng cầu giám định: Luật sửa đổi đã bổ sung cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao vào danh sách các cơ quan có thẩm quyền trưng cầu giám định tư pháp, bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất với quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự và Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự.
• Hoàn thiện quy định về người giám định tư pháp theo vụ việc: Quy định rõ ràng hơn về tiêu chuẩn, điều kiện, quyền và nghĩa vụ của người giám định tư pháp theo vụ việc, tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc nhằm huy động tối đa và có hiệu quả nguồn lực chuyên môn sâu trong xã hội tham gia vào hoạt động tố tụng.
• Sửa đổi quy trình bổ nhiệm và miễn nhiệm giám định viên: Chuẩn hóa và đơn giản hóa thủ tục bổ nhiệm, miễn nhiệm giám định viên tư pháp; quy định cụ thể các trường hợp miễn nhiệm nhằm nâng cao chất lượng, tính chuyên nghiệp và đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ giám định viên.
• Quy định nghiêm ngặt về thời hạn giám định tư pháp: Đây là điểm mới mang tính đột phá nhằm khắc phục triệt để tình trạng chậm trễ trong việc ban hành kết luận giám định. Luật quy định rõ thời hạn giám định tối đa đối với từng loại việc cụ thể, quy trình gia hạn thời hạn giám định và trách nhiệm của cá nhân, tổ chức khi vi phạm thời hạn.
• Xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước: Phân định cụ thể trách nhiệm của Bộ Tư pháp trong việc giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước; trách nhiệm của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và các Bộ, ngành chủ quản trong việc bảo đảm cơ sở vật chất, trang thiết bị, đào tạo nguồn nhân lực và bồi dưỡng nghiệp vụ cho hoạt động giám định.
• Cải thiện chế độ bồi dưỡng và chi phí giám định: Bổ sung các quy định nhằm bảo đảm kinh phí, chi trả kịp thời, đầy đủ chi phí giám định và chế độ bồi dưỡng cho người thực hiện giám định, tạo động lực và nâng cao trách nhiệm của người giám định trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Hiệu lực thi hành

Lệnh số 05/2020/L-CTN có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp năm 2020 chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2021.