Lệnh công bố Luật Đất đai 2024 do Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành là văn bản pháp lý quan trọng nhằm công bố chính thức đạo luật đất đai mới nhất được Quốc hội thông qua. Đây là bước thủ tục hiến định bắt buộc để đưa Luật Đất đai 2024 vào đời sống, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ cho việc quản lý, sử dụng nguồn tài nguyên đất đai hiệu quả, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong thời kỳ mới.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

• Phạm vi điều chỉnh: Văn bản ghi nhận việc công bố Luật Đất đai năm 2024, đồng thời xác định các nguyên tắc nền tảng, phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng và các giải thích từ ngữ cốt lõi được quy định tại phần mở đầu từ Điều 1 đến Điều 4 của Luật Đất đai.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các cơ quan nhà nước thực hiện quyền hạn và trách nhiệm đại diện chủ sở hữu toàn dân về đất đai; người sử dụng đất bao gồm tổ chức, cá nhân trong nước, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức nước ngoài; và các đối tượng khác có liên quan đến việc quản lý, sử dụng đất đai.

Nội dung cốt lõi của Lệnh công bố và các điều khoản đầu tiên (Điều 1 - Điều 4)

- Ý nghĩa của Lệnh công bố của Chủ tịch nước

• Khẳng định tính hợp hiến, hợp pháp của Luật Đất đai 2024 sau khi được Quốc hội khóa XV thông qua tại kỳ họp chính thức.
• Tuyên bố công khai, minh bạch toàn văn nội dung luật đến mọi tầng lớp nhân dân, tổ chức trong và ngoài nước để chuẩn bị các điều kiện thực thi.
• Làm căn cứ để Chính phủ, các Bộ, ngành và Ủy ban nhân dân các cấp ban hành các văn bản dưới luật (Nghị định, Thông tư, Quyết định) hướng dẫn chi tiết thi hành.

- Phạm vi điều chỉnh của Luật Đất đai (Điều 1)

• Quy định rõ ràng về chế độ sở hữu đất đai tại Việt Nam là sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý.
• Xác định quyền hạn và trách nhiệm của Nhà nước trong việc quản lý đất đai, bao gồm quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, và định giá đất.
• Quy định về chế độ quản lý, sử dụng đất đai, cũng như quyền và nghĩa vụ của công dân, người sử dụng đất đối với đất đai trên toàn bộ lãnh thổ quốc gia.

- Đối tượng áp dụng pháp luật đất đai (Điều 2)

• Cơ quan quản lý nhà nước về đất đai từ trung ương đến địa phương, các cơ quan chuyên môn và tổ chức dịch vụ công về đất đai.
• Người sử dụng đất được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất, nhận chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.
• Các tổ chức, cá nhân khác có hoạt động liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến việc khảo sát, đo đạc, quy hoạch, định giá và giải quyết tranh chấp đất đai.

- Nguyên tắc áp dụng pháp luật (Điều 3)

• Xác định mối quan hệ pháp lý giữa Luật Đất đai và các luật chuyên ngành khác. Luật Đất đai giữ vai trò là luật gốc, luật chung điều chỉnh toàn bộ các quan hệ đất đai.
• Trường hợp có sự khác nhau giữa quy định của Luật Đất đai và luật khác về cùng một vấn đề liên quan đến quản lý, sử dụng đất thì ưu tiên áp dụng quy định của Luật Đất đai, trừ một số trường hợp đặc thù được quy định rõ.

- Giải thích từ ngữ và khái niệm pháp lý nền tảng (Điều 4)

• Chuẩn hóa hệ thống thuật ngữ pháp lý đất đai nhằm đảm bảo tính thống nhất trong cách hiểu và áp dụng pháp luật trên phạm vi cả nước.
• Định nghĩa chi tiết các khái niệm quan trọng như: thửa đất, bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giá đất, thị trường quyền sử dụng đất, và các quyền năng cụ thể của người sử dụng đất.

Hiệu lực thi hành

Lệnh công bố của Chủ tịch nước có hiệu lực thi hành ngay kể từ ngày ký ban hành. Luật Đất đai 2024 chính thức phát sinh hiệu lực thi hành theo lộ trình được quy định cụ thể tại điều khoản thi hành của Luật, thay thế cho Luật Đất đai năm 2013 và các văn bản sửa đổi, bổ sung liên quan.