Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7870-4:2020 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 80000-4:2019) về Đại lượng và đơn vị - Phần 4: Cơ học là văn bản kỹ thuật chuẩn hóa hệ thống các đại lượng, ký hiệu và đơn vị đo lường áp dụng trong lĩnh vực cơ học tại Việt Nam.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này được áp dụng rộng rãi đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học, giảng dạy, thiết kế kỹ thuật, sản xuất công nghiệp và đo lường pháp định. Phạm vi điều chỉnh của tiêu chuẩn bao gồm các đại lượng và đơn vị đo liên quan đến cơ học vật lý, cơ học chất lưu, cơ học vật rắn biến dạng và các hiện tượng cơ học liên quan.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Điều 1 đến Điều 4)

Dựa trên cấu trúc chuẩn hóa của hệ thống tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế, các điều khoản đầu tiên thiết lập nền tảng pháp lý và kỹ thuật cho toàn bộ tiêu chuẩn:

• Điều 1: Phạm vi áp dụng: Xác định rõ giới hạn nội dung của tiêu chuẩn, tập trung vào việc cung cấp các tên gọi, ký hiệu, định nghĩa và đơn vị cho các đại lượng cơ học. Tiêu chuẩn này đóng vai trò là cẩm nang tra cứu chuẩn mực cho mọi hoạt động tính toán, thiết kế và công bố kết quả đo lường cơ học.
• Điều 2: Tài liệu viện dẫn: Liệt kê các tài liệu, tiêu chuẩn liên quan không thể thiếu cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Thông thường bao gồm các phần khác của bộ tiêu chuẩn TCVN 7870 (ISO 80000) như Phần 1 về các nguyên tắc chung nhằm đảm bảo tính đồng bộ và nhất quán trong toàn bộ hệ thống đo lường.
• Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa: Định nghĩa một cách chính xác các khái niệm cơ bản được sử dụng xuyên suốt trong văn bản. Việc làm rõ các thuật ngữ giúp tránh những hiểu lầm hoặc diễn giải sai lệch trong quá trình áp dụng thực tế giữa các bên liên quan.
• Điều 4: Nguyên tắc trình bày các đại lượng và đơn vị: Hướng dẫn cách thức biểu diễn các đại lượng cơ học (như khối lượng, lực, áp suất, mômen, công, năng lượng, công suất) cùng các đơn vị đo lường tương ứng thuộc Hệ đơn vị quốc tế (SI) và các đơn vị ngoài SI được chấp nhận sử dụng.

Các nhóm đại lượng cơ học tiêu biểu được chuẩn hóa

Tiêu chuẩn định rõ cách ký hiệu và đơn vị đo cho các nhóm đại lượng quan trọng bao gồm:

• Các đại lượng về không gian và thời gian trong cơ học (vận tốc, gia tốc, tần số góc).
• Các đại lượng liên quan đến khối lượng và lượng chất (khối lượng riêng, thể tích riêng, mật độ).
• Các đại lượng về lực và mômen (lực, trọng lượng, mômen lực, mômen động lượng).
• Các đại lượng về áp suất, ứng suất và độ biến dạng (áp suất, ứng suất pháp, ứng suất tiếp, độ biến dạng tương đối).
• Các đại lượng về năng lượng và công (công cơ học, động năng, thế năng, công suất).

Hiệu lực thi hành

TCVN 7870-4:2020 được ban hành và áp dụng theo quy định của pháp luật về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật, thay thế cho các phiên bản cũ hơn nhằm cập nhật và đồng bộ hóa với các tiêu chuẩn quốc tế mới nhất, góp phần thúc đẩy hội nhập kinh tế và khoa học công nghệ toàn cầu.