Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7405:2018 về Sữa tươi nguyên liệu được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, ban hành nhằm thay thế cho tiêu chuẩn TCVN 7405:2009. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật, chỉ tiêu chất lượng và phương pháp thử đối với sữa tươi nguyên liệu thu hoạch từ bò sữa dùng cho mục đích chế biến thực phẩm.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này áp dụng đối với sữa tươi nguyên liệu thu hoạch từ bò sữa (Bos taurus) dùng để chế biến tiếp theo thành các sản phẩm sữa.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các cơ sở chăn nuôi, hộ gia đình, trang trại, trạm thu mua, doanh nghiệp vận chuyển và các nhà máy chế biến sữa tươi nguyên liệu tại Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Điều 1 đến Điều 4)

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn xác định rõ giới hạn áp dụng đối với sữa tươi nguyên liệu thu hoạch từ bò sữa. Đây là nguyên liệu đầu vào chưa qua các quá trình xử lý nhiệt hay chế biến sâu, phục vụ trực tiếp cho các nhà máy, cơ sở sản xuất sữa và sản phẩm sữa.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần phải viện dẫn và phối hợp sử dụng với một hệ thống các tiêu chuẩn quốc gia khác, bao gồm:

• Các tiêu chuẩn về phương pháp lấy mẫu sữa và sản phẩm sữa (như TCVN 6400).
• Các tiêu chuẩn về phương pháp thử nghiệm lý - hóa, xác định hàm lượng chất béo, chất khô, độ axit, điểm đóng băng.
• Các tiêu chuẩn về xác định giới hạn vi sinh vật, kim loại nặng, dư lượng thuốc thú y và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong sữa.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra định nghĩa pháp lý và kỹ thuật quan trọng nhất:

• Sữa tươi nguyên liệu (Raw milk): Là sữa nguyên chất thu được từ một hoặc nhiều lần vắt từ bầu vú của bò sữa khỏe mạnh. Sữa này hoàn toàn không được bổ sung hoặc bớt đi bất kỳ thành phần nào, chưa qua bất kỳ hình thức xử lý nào ngoại trừ việc làm lạnh ngay sau khi vắt để bảo quản tạm thời.

Điều 4: Yêu cầu kỹ thuật

Đây là nội dung trọng tâm quy định các tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt đối với sữa tươi nguyên liệu trước khi đưa vào chế biến:

• Yêu cầu cảm quan: Sữa phải có màu sắc đặc trưng từ trắng sữa đến màu kem nhạt; mùi thơm tự nhiên đặc trưng, không có mùi lạ (như mùi chua, mùi thức ăn ủ chua, mùi kháng sinh); trạng thái dịch thể đồng nhất, không bị đông vón, không có tạp chất cơ học có thể nhìn thấy bằng mắt thường.
• Các chỉ tiêu lý - hóa cơ bản: Quy định cụ thể các ngưỡng giới hạn tối thiểu và tối đa đối với các thành phần tự nhiên của sữa như hàm lượng chất béo, hàm lượng chất khô không béo, tỷ trọng của sữa ở 20 độ C, độ axit chuyển đổi (độ Thorner), và điểm đóng băng nhằm phát hiện các hành vi gian lận thương mại như pha loãng sữa bằng nước hoặc bổ sung chất ngoại lai.
• Yêu cầu an toàn dịch bệnh: Sữa tươi nguyên liệu phải được khai thác từ những đàn bò khỏe mạnh, không mắc các bệnh truyền nhiễm (đặc biệt là các bệnh lây truyền sang người như lao bò, sảy thai truyền nhiễm) và được kiểm soát dịch bệnh theo đúng quy định của cơ quan thú y.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7405:2018 có hiệu lực kể từ ngày công bố, thay thế hoàn toàn cho tiêu chuẩn TCVN 7405:2009 trước đây, tạo cơ sở pháp lý kỹ thuật đồng bộ cho việc kiểm soát chất lượng sữa tươi nguyên liệu tại Việt Nam.