Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13041:2022 về Hải đồ - Thiết kế và phân mảnh là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định các nguyên tắc, yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thiết kế, phân mảnh hệ thống hải đồ vùng biển Việt Nam. Tiêu chuẩn này đóng vai trò làm cơ sở pháp lý và kỹ thuật đồng bộ cho việc thành lập, xuất bản và quản lý hệ thống hải đồ quốc gia, phục vụ trực tiếp cho hoạt động bảo đảm an toàn hàng hải, quản lý biển đảo và phát triển kinh tế - xã hội.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

TCVN 13041:2022 quy định chi tiết các yêu cầu kỹ thuật đối với công tác thiết kế và phân mảnh các loại hải đồ giấy phục vụ mục đích đi biển và các mục đích chuyên dùng khác. Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực đo đạc, bản đồ biển, xuất bản hải đồ và các bên liên quan đến việc khai thác, sử dụng hải đồ tại Việt Nam.

Quy định chung và thuật ngữ cơ bản (Mục 2, Mục 3)

• Hệ quy chiếu tọa độ và độ cao: Xác định rõ hệ tọa độ quốc gia và hệ độ sâu chuẩn được áp dụng thống nhất trên toàn bộ hệ thống hải đồ, đảm bảo tính đồng bộ với các tiêu chuẩn quốc tế của Tổ chức Thủy đạc Quốc tế (IHO).
• Định nghĩa kỹ thuật: Làm rõ các khái niệm cốt lõi như hải đồ, phân mảnh hải đồ, tỷ lệ xích chủ đạo, đường chiết trung, vùng chồng lấn giữa các mảnh bản đồ kế cận và các yếu tố địa hình, địa vật đặc trưng trên biển.

Yêu cầu kỹ thuật trong thiết kế hải đồ (Mục 4)

• Bố cục và khung hải đồ: Quy định chi tiết về kích thước khung, cách bố trí các thông tin bổ trợ ngoài khung như tên hải đồ, số hiệu, tỷ lệ xích, các ghi chú cảnh báo, sơ đồ phân mảnh phụ và các ký hiệu quy ước.
• Lựa chọn tỷ lệ xích: Xác định nguyên tắc lựa chọn tỷ lệ xích phù hợp cho từng loại hải đồ, bao gồm hải đồ tổng quát (tỷ lệ nhỏ), hải đồ đi biển dọc bờ (tỷ lệ trung bình) và hải đồ cảng biển, luồng lạch (tỷ lệ lớn) nhằm tối ưu hóa khả năng dẫn đường của người đi biển.
• Thể hiện nội dung địa hình đáy biển: Quy định phương pháp biểu thị độ sâu (điểm độ sâu, đường đẳng sâu), chất đáy, các rạn san hô, bãi cạn và các chướng ngại vật dưới nước một cách chính xác và trực quan.
• Hệ thống báo hiệu hàng hải: Hướng dẫn chi tiết cách thể hiện các đăng tiêu, phao tiêu, hải đăng, hệ thống phân luồng giao thông hàng hải và các khu vực cấm hoặc hạn chế neo đậu.

Phương pháp phân mảnh hệ thống hải đồ (Mục 5, Mục 6, Mục 7)

• Nguyên tắc phân mảnh: Việc phân mảnh phải đảm bảo tính bao phủ liên tục, không để lại khoảng trống giữa các vùng biển kế cận. Đồng thời, thiết lập vùng chồng lấn hợp lý giữa các mảnh bản đồ liền kề để người sử dụng dễ dàng chuyển tiếp khi hành hải.
• Kích thước và định dạng mảnh: Quy định kích thước tiêu chuẩn của các tờ hải đồ giấy nhằm thuận tiện cho việc in ấn, bảo quản và sử dụng trên cabin tàu thuyền.
• Đánh số hiệu và đặt tên: Thiết lập hệ thống mã hóa, đánh số hiệu hải đồ khoa học, nhất quán theo khu vực địa lý và tỷ lệ xích, giúp việc tra cứu và quản lý danh mục hải đồ được thuận tiện, chính xác.

Công tác kiểm tra, nghiệm thu và cập nhật hải đồ (Mục 8)

• Quy trình kiểm tra chất lượng: Xác định các bước kiểm tra nghiêm ngặt từ khâu thiết kế ban đầu, biên tập nội dung đến khâu chế bản và in ấn thử nghiệm nhằm phát hiện và khắc phục kịp thời các sai sót kỹ thuật.
• Cập nhật thông tin hàng hải: Quy định cơ chế phối hợp cập nhật các thay đổi về địa hình đáy biển, luồng hàng hải mới hoặc các chướng ngại vật phát sinh thông qua hệ thống Thông báo hàng hải (Notice to Mariners), đảm bảo hải đồ luôn phản ánh đúng thực tế địa hình và chướng ngại vật trên biển.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13041:2022 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố. Các dự án đo đạc, thành lập và xuất bản hải đồ vùng biển Việt Nam triển khai sau thời điểm tiêu chuẩn này có hiệu lực bắt buộc phải tuân thủ toàn bộ các quy định kỹ thuật về thiết kế và phân mảnh được nêu trong văn bản này.