Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11378:2016 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 5001:2012) do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 17 Thép biên soạn, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, quy định các yêu cầu kỹ thuật chi tiết đối với sản phẩm thép lá cacbon cán nguội chất lượng thương mại và chất lượng dập dùng cho mục đích tráng men thủy tinh.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các sản phẩm thép lá cacbon cán nguội có chiều dày từ 0,36 mm trở lên (thường đến 3,0 mm) và chiều rộng từ 600 mm trở lên, được cung cấp dưới dạng cuộn hoặc tấm cắt phẳng. Đối tượng điều chỉnh trực tiếp là các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động sản xuất, nhập khẩu, thử nghiệm và sử dụng thép lá cán nguội phục vụ cho công nghệ tráng men thủy tinh tại Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Xác định rõ mục đích sử dụng của thép lá cán nguội là để tráng men thủy tinh, yêu cầu sản phẩm phải đạt độ phẳng, chất lượng bề mặt và cơ lý tính phù hợp để không bị biến dạng hoặc khuyết tật sau quá trình nung men ở nhiệt độ cao.
• Phân loại sản phẩm thành các mác thép dựa trên chất lượng dập và tạo hình, bao gồm chất lượng thương mại (VE01) và các cấp chất lượng dập sâu tăng dần (VE02, VE03, VE04, VE05).

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

• Quy định các tiêu chuẩn quốc tế bắt buộc áp dụng song song để xác định các đặc tính kỹ thuật của thép, bao gồm ISO 6892-1 về thử nghiệm kéo kim loại và ISO 16162 về dung sai kích thước, hình dạng của thép lá cán nguội liên tục.

- Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

• Thép lá cacbon cán nguội dùng để tráng men thủy tinh: Là sản phẩm thép được cán nguội đến chiều dày danh nghĩa, có thành phần hóa học đặc biệt (hàm lượng cacbon cực thấp) và được xử lý bề mặt chuyên biệt để đảm bảo độ bám dính tối ưu của lớp men.
• Lớp men thủy tinh (Vitreous enamel): Lớp phủ vô cơ có bản chất thủy tinh được nung chảy và liên kết chặt chẽ với bề mặt kim loại ở nhiệt độ cao (thường trên 800 độ C).
• Cán là (Skin pass): Quá trình cán nguội nhẹ lần cuối sau khi ủ nhằm đạt được độ nhẵn bề mặt mong muốn, cải thiện độ phẳng và triệt tiêu hiện tượng dãn chảy không đều khi dập tạo hình.

- Điều 4: Điều kiện sản xuất và yêu cầu kỹ thuật chung

• Quy trình luyện thép: Thép phải được luyện bằng phương pháp thổi oxy từ đỉnh hoặc các phương pháp tiên tiến tương đương nhằm kiểm soát nghiêm ngặt hàm lượng tạp chất phi kim loại.
• Thành phần hóa học: Tiêu chuẩn đặt ra yêu cầu khắt khe về hàm lượng cacbon (đặc biệt là thép khử cacbon sâu) để ngăn ngừa sự hình thành khí CO và CO2 trong quá trình nung men, tác nhân chính gây ra lỗi rỗ khí hoặc bong tróc men thủy tinh. Hàm lượng các nguyên tố khác như mangan, phốt pho, lưu huỳnh cũng được giới hạn ở mức tối thiểu.
• Phương pháp khử oxy: Thép phải được khử oxy thích hợp (thép lặng hoặc thép sôi đặc biệt) tùy thuộc vào mác thép yêu cầu để đảm bảo tính đồng nhất về cấu trúc vi mô.
• Chất lượng bề mặt và độ nhám: Bề mặt thép lá phải sạch, không có các khuyết tật như nứt vỡ, rỗ, xước sâu. Độ nhám bề mặt sau khi cán là phải được kiểm soát trong phạm vi quy định để tạo chân bám cơ học tốt nhất cho lớp men thủy tinh khi phun phủ.

Hiệu lực thi hành

TCVN 11378:2016 (ISO 5001:2012) có hiệu lực kể từ ngày ban hành công bố. Tiêu chuẩn này là căn cứ kỹ thuật pháp lý quan trọng để đánh giá chất lượng sản phẩm, phục vụ hoạt động chứng nhận hợp chuẩn và thông quan hàng hóa đối với mặt hàng thép lá cán nguội dùng trong công nghiệp sản xuất đồ gia dụng, thiết bị vệ sinh tráng men.