Thông tư 03/2021/TT-BTNMT được ban hành bởi Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường nhằm hướng dẫn chi tiết về nội dung phương án sử dụng đất khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, đồng thời quy định việc lập và phê duyệt phương án sử dụng đất đối với các đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện chuyển đổi thành công ty cổ phần.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Thông tư

Thông tư này quy định chi tiết về hai nhóm nội dung chính bao gồm: phương án sử dụng đất khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do doanh nghiệp nhà nước đầu tư 100% vốn điều lệ; việc lập, phê duyệt phương án sử dụng đất đối với đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi thành công ty cổ phần. Đối tượng áp dụng trực tiếp là các doanh nghiệp cổ phần hóa, đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến quá trình chuyển đổi này.

Nội dung chi tiết phương án sử dụng đất khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước

Doanh nghiệp cổ phần hóa có trách nhiệm xây dựng phương án sử dụng đất một cách toàn diện và chi tiết, bao gồm các nội dung cốt lõi sau:

• Báo cáo hiện trạng quản lý, sử dụng đất: Doanh nghiệp phải lập báo cáo hiện trạng tính đến thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp để trình cơ quan chủ quản phê duyệt. Báo cáo phải làm rõ tổng diện tích, số lượng thửa đất tại từng đơn vị hành chính cấp xã và tài sản gắn liền với đất. Đồng thời, phải phân loại rõ ràng theo từng hình thức sử dụng đất như giao đất không thu tiền, giao đất có thu tiền, đất được miễn tiền sử dụng/thuê đất, thuê đất trả tiền một lần hoặc hàng năm, đất nhận chuyển nhượng. Doanh nghiệp cũng phải thống kê thời hạn sử dụng đất, diện tích đã hoặc chưa được cấp giấy chứng nhận (nêu rõ lý do), diện tích sử dụng đúng mục đích, diện tích sử dụng sai mục đích, đất cho thuê/cho mượn/góp vốn trái quy định, đất tranh chấp, lấn chiếm và diện tích đất không đưa vào sử dụng.
• Đề xuất phương án sử dụng đất mới: Trên cơ sở quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng địa phương, phương án sắp xếp lại nhà, đất đã được phê duyệt và chiến lược phát triển của mình, doanh nghiệp đề xuất phương án giữ lại sử dụng. Đề xuất phải nêu rõ tổng diện tích, số lượng thửa đất đề nghị giữ lại, chi tiết về loại đất, hình thức và thời hạn sử dụng cho từng thửa đất cụ thể tại từng địa phương.
• So sánh, đối chiếu phương án sử dụng đất: Doanh nghiệp phải thực hiện đối chiếu phương án đề xuất với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng và phương án sắp xếp lại nhà, đất đã được phê duyệt. Nội dung đối chiếu phải phân định rõ: diện tích đất phù hợp quy hoạch và không thay đổi so với phương án sắp xếp cũ; diện tích đất không phù hợp quy hoạch hoặc có sự thay đổi; diện tích đất phát sinh mới từ sau thời điểm phê duyệt phương án sắp xếp cũ đến khi xác định giá trị doanh nghiệp; diện tích đất không thuộc đối tượng sắp xếp lại nhà, đất theo quy định.
• Xử lý diện tích đất có sự thay đổi: Đối với các diện tích đất có sự thay đổi so với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng hoặc khác biệt so với phương án sắp xếp nhà, đất đã được phê duyệt, việc xử lý sẽ được thực hiện nghiêm ngặt theo quy định tại khoản 15 Điều 1 Nghị định số 140/2020/NĐ-CP.

Lập và phê duyệt phương án sử dụng đất đối với đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi

Quy trình lập và phê duyệt phương án sử dụng đất đối với các đơn vị sự nghiệp công lập khi chuyển đổi sang mô hình công ty cổ phần được quy định cụ thể như sau:

• Trách nhiệm thực hiện: Đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi có trách nhiệm chủ động lập phương án sử dụng đất để trình cơ quan có thẩm quyền quyết định chuyển đổi phê duyệt theo đúng quy định tại Điều 39 Nghị định số 150/2020/NĐ-CP.
• Nội dung phương án sử dụng đất: Phương án phải bao gồm báo cáo hiện trạng quản lý, sử dụng đất của chính đơn vị và của cả các đơn vị sự nghiệp công lập cấp dưới, doanh nghiệp do đơn vị sở hữu 100% vốn điều lệ. Các nội dung về hiện trạng, đề xuất phương án sử dụng đất mới và việc so sánh, đối chiếu với quy hoạch địa phương phải được thực hiện tương tự như quy trình áp dụng đối với doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa, đồng thời phải phù hợp với lĩnh vực hoạt động cung cấp dịch vụ sự nghiệp công của đơn vị.

Quy định chuyển tiếp và hiệu lực thi hành

Để đảm bảo tính liên tục và không gây ách tắc cho các phương án đang triển khai, Thông tư đưa ra các quy định cụ thể về chuyển tiếp và hiệu lực:

• Điều khoản chuyển tiếp: Các trường hợp lập phương án sử dụng đất khi cổ phần hóa theo Nghị định số 140/2020/NĐ-CP và Nghị định số 150/2020/NĐ-CP đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt trước ngày Thông tư này có hiệu lực thì tiếp tục thực hiện theo phương án đã duyệt. Đối với các trường hợp chưa được phê duyệt, bắt buộc phải thực hiện lập và phê duyệt theo đúng các quy định mới tại Thông tư này.
• Hiệu lực thi hành: Thông tư 03/2021/TT-BTNMT chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 28 tháng 6 năm 2021. Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và các tổ chức, cá nhân liên quan có trách nhiệm thi hành. Tổng cục Quản lý đất đai chịu trách nhiệm kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các quy định tại Thông tư này trên phạm vi cả nước.