Nghị định 63-CP được ban hành năm 1993 quy định về việc quản lý Nhà nước đối với hoạt động kinh doanh vàng, nhằm thiết lập một hành lang pháp lý thống nhất, chặt chẽ để quản lý các hoạt động liên quan đến vàng, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của tổ chức, cá nhân và ổn định thị trường tiền tệ.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định này áp dụng đối với mọi tổ chức, cá nhân trong nước và các xí nghiệp, tổ chức, cá nhân có vốn đầu tư nước ngoài hoạt động tại Việt Nam có liên quan đến việc sở hữu, cất giữ, vận chuyển, gửi, gia công, chế tác, cầm đồ, mua bán, và xuất nhập khẩu vàng.

Thừa nhận quyền sở hữu hợp pháp về vàng

• Nhà nước thừa nhận quyền sở hữu hợp pháp về vàng của mọi tổ chức và cá nhân dưới nhiều hình thức khác nhau bao gồm: vàng khối, vàng thỏi, vàng cục, vàng cốm, vàng lá, vàng sa khoáng, vàng gốc và vàng tư trang.
• Các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, bao gồm cả các xí nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, được quyền cất giữ, vận chuyển hoặc gửi vàng tại hệ thống Ngân hàng.

Thẩm quyền quản lý Nhà nước về hoạt động kinh doanh vàng

• Ngân hàng Nhà nước Việt Nam giữ vai trò là cơ quan đầu mối quản lý Nhà nước đối với các hoạt động gia công, chế tác, cầm đồ, mua bán, và xuất nhập khẩu vàng.
• Ngân hàng Nhà nước có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành liên quan và Ủy ban nhân dân các địa phương để thực hiện việc quản lý, bình ổn thị trường vàng trên phạm vi cả nước.

Điều kiện và thủ tục đăng ký kinh doanh vàng

• Mọi tổ chức, cá nhân muốn hoạt động kinh doanh vàng bắt buộc phải thành lập doanh nghiệp hoặc thực hiện đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật.
• Các doanh nghiệp kinh doanh vàng chỉ được hoạt động sau khi được Ngân hàng Nhà nước cấp giấy phép kinh doanh vàng.
• Bên cạnh việc tuân thủ các quy định chung về thành lập doanh nghiệp (như Luật Doanh nghiệp Nhà nước, Luật Công ty, Luật Doanh nghiệp tư nhân), doanh nghiệp kinh doanh vàng phải đáp ứng đủ các điều kiện đặc thù sau:
  • Có đủ mức vốn pháp định theo quy định cụ thể của Ngân hàng Nhà nước đối với từng loại hình doanh nghiệp và từng địa bàn hoạt động.
  • Có đội ngũ thợ chuyên môn kỹ thuật đáp ứng yêu cầu ngành nghề.
  • Có trụ sở, cửa hàng giao dịch và địa chỉ rõ ràng.
• Đối với các cá nhân có kỹ thuật, tay nghề cao (nghệ nhân kim hoàn) muốn hành nghề gia công, chế tác độc lập, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước sẽ xem xét và cấp phép hoạt động cụ thể.

Phạm vi hoạt động của doanh nghiệp kinh doanh vàng

• Các doanh nghiệp được cấp phép kinh doanh vàng được thực hiện các hoạt động: mua bán các loại vàng (vàng khối, vàng thỏi, vàng cục, vàng cốm, vàng lá, vàng sa khoáng, vàng gốc, vàng tư trang); thực hiện chế tác, gia công và kinh doanh dịch vụ cầm đồ vàng.

Quy định về xuất nhập khẩu vàng và quản lý ngoại hối

• Hoạt động nhập khẩu vàng do Ngân hàng Nhà nước trực tiếp thực hiện.
• Các doanh nghiệp kinh doanh vàng muốn xuất khẩu vàng phải được Ngân hàng Nhà nước cấp giấy phép xuất khẩu.
• Công dân Việt Nam và người nước ngoài khi xuất cảnh, nhập cảnh có mang theo vàng tư trang phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Điều lệ Quản lý ngoại hối của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và các văn bản hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước.

Công tác kiểm tra, giám sát và nghĩa vụ thuế

• Các doanh nghiệp và cá nhân hoạt động kinh doanh vàng phải chịu sự kiểm tra, kiểm soát định kỳ hoặc đột xuất của Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền về việc chấp hành các quy định của Nghị định này và pháp luật có liên quan.
• Các đối tượng kinh doanh vàng có nghĩa vụ thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộp thuế theo quy định của pháp luật.

Trách nhiệm hướng dẫn và đăng ký lại hoạt động

• Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, Bộ trưởng Bộ Tài chính cùng các cơ quan hữu quan có trách nhiệm ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết thi hành Nghị định này trong thời hạn chậm nhất là 20 ngày kể từ ngày Nghị định có hiệu lực.
• Trong vòng 60 ngày kể từ khi có văn bản hướng dẫn của các ngành, các doanh nghiệp đang hoạt động kinh doanh vàng phải tiến hành đăng ký lại theo đúng các tiêu chuẩn và quy định mới. Mọi hành vi kinh doanh vàng trái với quy định tại Nghị định này đều bị xử lý nghiêm theo pháp luật.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện

• Nghị định 63-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký.
• Nghị định này thay thế cho các văn bản trước đây bao gồm: Quyết định số 38-CP ngày 09/02/1979 của Hội đồng Chính phủ về quản lý vàng, bạc, bạch kim, kim cương đối với các xí nghiệp, cơ quan Nhà nước; Quyết định số 39-CP ngày 09/02/1979 của Hội đồng Chính phủ về việc Nhà nước thống nhất quản lý vàng, bạc, bạch kim và kim cương; Quyết định số 139-CT ngày 24/05/1989 của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng về việc cho phép các đơn vị kinh tế quốc doanh, tập thể, hộ kinh tế cá thể kinh doanh vàng, bạc, đá quý.
• Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành Nghị định này.