Lệnh của Chủ tịch nước về việc công bố Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính (Luật số 67/2020/QH14) được ban hành nhằm chính thức công bố và đưa vào áp dụng các quy định mới, hoàn thiện khung pháp lý về xử lý vi phạm hành chính tại Việt Nam. Văn bản này đánh dấu bước cải cách mạnh mẽ trong việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm an ninh trật tự và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Luật tập trung sửa đổi, bổ sung các quy định cốt lõi liên quan đến mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực, thẩm quyền xử phạt, thủ tục xử phạt, cũng như các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm việc xử lý vi phạm hành chính. Đối tượng áp dụng bao gồm:

• Cá nhân, tổ chức trong nước và nước ngoài thực hiện hành vi vi phạm hành chính trên lãnh thổ, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
• Người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, người có thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính.
• Cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc xử lý vi phạm hành chính và áp dụng các biện pháp xử lý hành chính.

Sửa đổi, bổ sung các nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính

• Bổ sung và làm rõ nguyên tắc xử phạt đối với hành vi vi phạm hành chính nhiều lần, phân biệt rõ với trường hợp tái phạm để áp dụng hình thức xử phạt phù hợp và công bằng.
• Tăng cường bảo đảm quyền tự bào chữa hoặc nhờ người khác bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị đề nghị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân.
• Quy định chặt chẽ hơn về trách nhiệm của người có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính trong việc chứng minh hành vi vi phạm, bảo đảm tính khách quan và minh bạch.

Bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm trong xử lý vi phạm hành chính

• Nghiêm cấm hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để sách nhiễu, đòi, nhận tiền, tài sản của người vi phạm; dung túng, bao che, hạn chế quyền của người vi phạm hành chính.
• Cấm việc giữ lại vụ vi phạm có dấu hiệu tội phạm để xử lý hành chính nhằm tránh bỏ lọt tội phạm và bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật hình sự.
• Nghiêm cấm việc ban hành văn bản quy định về hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả không đúng thẩm quyền pháp định.

Quy định mới về thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính

• Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính chung vẫn giữ nguyên là 01 năm.
• Đối với các lĩnh vực đặc thù như hóa đơn; bảo vệ môi trường; khí tượng thủy văn; đo lường; sở hữu trí tuệ; xây dựng; thủy sản; lâm nghiệp; đất đai; đê điều; phòng, chống thiên tai; xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh; quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia... thời hiệu xử phạt được nâng lên là 02 năm để phù hợp với tính chất phức tạp của hành vi.
• Quy định rõ thời điểm để tính thời hiệu xử phạt đối với hành vi vi phạm hành chính đã kết thúc và hành vi vi phạm hành chính đang được thực hiện.

Tăng mức phạt tiền tối đa trong nhiều lĩnh vực trọng điểm

• Tăng mức phạt tiền tối đa của nhiều lĩnh vực nhằm bảo đảm tính răn đe, phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội. Ví dụ: lĩnh vực giao thông đường bộ, phòng chống tệ nạn xã hội, cơ yếu, giáo dục, điện lực, bảo vệ người tiêu dùng, thủy lợi, báo chí.
• Quy định cụ thể mức phạt tiền tối đa đối với cá nhân và tổ chức, trong đó mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân cho cùng một hành vi vi phạm.

Hoàn thiện quy định về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính

• Thay đổi, bổ sung chức danh và thẩm quyền xử phạt của nhiều lực lượng như Công an nhân dân, Bộ đội biên phòng, Cảnh sát biển, Hải quan, Kiểm lâm, Quản lý thị trường, Thanh tra chuyên ngành nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
• Quy định rõ nguyên tắc xác định thẩm quyền xử phạt trong trường hợp đa hành vi vi phạm, bảo đảm tính nhanh chóng, triệt để và tránh chồng chéo giữa các cơ quan chức năng.
• Bổ sung quy định về giao quyền xử phạt vi phạm hành chính, cho phép người có thẩm quyền giao quyền cho cấp phó thực hiện thẩm quyền xử phạt một cách thường xuyên hoặc theo từng vụ việc cụ thể.

Hiệu lực thi hành

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 07 năm 2021. Các quy định chuyển tiếp được thực hiện nghiêm ngặt nhằm bảo đảm tính liên tục và không gây ách tắc trong quá trình giải quyết các vụ việc vi phạm hành chính phát sinh trước ngày Luật này có hiệu lực.