Lệnh của Chủ tịch nước công bố Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm và Luật Sở hữu trí tuệ (Luật số 42/2019/QH14) được ban hành nhằm kịp thời thực hiện các cam kết của Việt Nam trong Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Văn bản này đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc nội luật hóa các cam kết quốc tế, tạo hành lang pháp lý minh bạch cho hoạt động kinh doanh bảo hiểm và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Văn bản áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động kinh doanh bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, các tổ chức cung cấp dịch vụ phụ trợ bảo hiểm; các chủ thể quyền sở hữu trí tuệ, tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ.

Nội dung cốt lõi của văn bản

1. Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm (Điều 1)

Luật bổ sung các quy định chi tiết về dịch vụ phụ trợ bảo hiểm, một mảng hoạt động mới được pháp lý hóa để phù hợp với thông lệ quốc tế:

• Khái niệm dịch vụ phụ trợ bảo hiểm: Bao gồm các hoạt động tư vấn bảo hiểm, đánh giá rủi ro bảo hiểm, tính toán bảo hiểm, giám định tổn thất bảo hiểm và hỗ trợ giải quyết bồi thường bảo hiểm.
• Điều kiện cung cấp dịch vụ: Cá nhân cung cấp dịch vụ tư vấn bảo hiểm phải có bằng đại học trở lên chuyên ngành bảo hiểm hoặc chứng chỉ đào tạo về phụ trợ bảo hiểm. Tổ chức cung cấp dịch vụ phụ trợ bảo hiểm phải có tư cách pháp nhân, nhân sự đáp ứng các tiêu chuẩn về bằng cấp, chứng chỉ hành nghề và cơ sở vật chất phù hợp.
• Trách nhiệm pháp lý: Quy định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ phụ trợ bảo hiểm trong việc bảo mật thông tin khách hàng, bồi thường thiệt hại nếu gây ra tổn thất do lỗi của mình và tuân thủ các quy định về cạnh tranh lành mạnh.

2. Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ (Điều 2)

Các sửa đổi tập trung vào việc đáp ứng các tiêu chuẩn cao về bảo hộ sở hữu trí tuệ theo cam kết CPTPP:

• Sáng chế và thông tin mật: Bổ sung quy định về việc bảo mật thông tin đối với các đơn đăng ký sáng chế liên quan đến quốc phòng, an ninh. Quy định rõ cơ chế đền bù cho chủ sở hữu sáng chế trong trường hợp có sự chậm trễ bất hợp lý trong việc cấp phép lưu hành dược phẩm.
• Nhãn hiệu và Chỉ dẫn địa lý: Sửa đổi các căn cứ từ chối đăng ký nhãn hiệu; quy định cụ thể về việc bảo hộ nhãn hiệu nổi tiếng và cơ chế công nhận chỉ dẫn địa lý theo các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
• Thực thi và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ: Tăng cường thẩm quyền cho cơ quan hải quan trong việc chủ động áp dụng các biện pháp kiểm soát biên giới đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu nghi ngờ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Quy định rõ nghĩa vụ của bên thua kiện trong việc thanh toán chi phí hợp lý cho bên thắng kiện, bao gồm cả chi phí thuê luật sư.

3. Hiệu lực thi hành (Điều 3)

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm và Luật Sở hữu trí tuệ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 11 năm 2019. Riêng các quy định liên quan đến cam kết trong Hiệp định CPTPP sẽ có hiệu lực theo lộ trình cụ thể được quy định tại Hiệp định.

4. Điều khoản chuyển tiếp (Điều 4)

Để đảm bảo tính liên tục và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các chủ thể, Luật quy định:

• Các đơn đăng ký quyền sở hữu công nghiệp đã nộp trước ngày Luật này có hiệu lực tiếp tục được giải quyết theo quy định của pháp luật tại thời điểm nộp đơn.
• Các hợp đồng dịch vụ bảo hiểm, dịch vụ phụ trợ bảo hiểm đã giao kết trước ngày Luật này có hiệu lực tiếp tục được thực hiện theo thỏa thuận ban văn bản ban đầu, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận sửa đổi để phù hợp với quy định mới.