Lệnh số 05/2019/L-CTN được ban hành ngày 25/06/2019 bởi Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhằm công bố Luật Đầu tư công số 39/2019/QH14 đã được Quốc hội khóa XIV thông qua tại kỳ họp thứ 7 ngày 13/06/2019. Đây là văn bản pháp lý quan trọng đánh dấu bước chuyển biến mạnh mẽ trong việc hoàn thiện thể chế quản lý đầu tư công, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực nhà nước và khắc phục những hạn chế của giai đoạn trước.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Luật Đầu tư công 2019

Luật Đầu tư công 2019 xác định rõ giới hạn pháp lý và các chủ thể chịu sự tác động trực tiếp nhằm đảm bảo tính thống nhất trong quản lý tài chính công:

• Phạm vi điều chỉnh (Điều 1): Luật quy định chi tiết về công tác quản lý nhà nước đối với đầu tư công; các quy trình, thủ tục quản lý và sử dụng nguồn vốn đầu tư công; đồng thời phân định rõ quyền hạn, nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý của các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động đầu tư công.
• Đối tượng áp dụng (Điều 2): Áp dụng đối với tất cả các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động đầu tư công, quản lý và sử dụng vốn đầu tư công, bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước, các chủ đầu tư, các đơn vị thụ hưởng và các tổ chức tư vấn, giám sát.

Nguyên tắc áp dụng pháp luật và các khái niệm nền tảng (Điều 3 - Điều 4)

Để đảm bảo tính đồng bộ của hệ thống pháp luật và tạo cơ sở lý luận thống nhất, Luật Đầu tư công 2019 đưa ra các quy định cụ thể về thứ tự ưu tiên áp dụng luật và định nghĩa các thuật ngữ chuyên ngành:

• Áp dụng pháp luật về đầu tư công (Điều 3):
  • Mọi hoạt động đầu tư công và quản lý, sử dụng vốn đầu tư công trên lãnh thổ Việt Nam phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Luật này. Trường hợp có sự khác biệt giữa Luật Đầu tư công và các luật khác ban hành trước ngày Luật này có hiệu lực về quản lý, sử dụng vốn đầu tư công, quy trình quyết định chủ trương đầu tư thì thực hiện theo quy định của Luật Đầu tư công 2019.
  • Đối với các dự án sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ nước ngoài, nếu có sự khác biệt giữa quy định của Luật này với điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên thì áp dụng theo quy định của điều ước quốc tế đó.
• Định nghĩa các khái niệm cốt lõi (Điều 4):
  • Đầu tư công: Được định nghĩa là hoạt động đầu tư của Nhà nước vào các chương trình, dự án và các đối tượng đầu tư công khác theo quy định của Luật này nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, không vì mục tiêu lợi nhuận trực tiếp.
  • Vốn đầu tư công: Bao gồm vốn ngân sách nhà nước; vốn từ nguồn thu hợp pháp của các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập dành để đầu tư theo quy định của pháp luật. Đây là điểm mới quan trọng giúp phân định rõ ràng nguồn vốn công và các nguồn vốn ngoài ngân sách khác.
  • Chủ đầu tư: Là cơ quan, tổ chức được người quyết định đầu tư giao trách nhiệm trực tiếp quản lý, thực hiện dự án đầu tư công nhằm đảm bảo tiến độ, chất lượng và hiệu quả tài chính.
  • Chương trình đầu tư công: Là một tập hợp các hoạt động, nhiệm vụ, dự án có liên quan với nhau nhằm thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong một hoặc nhiều giai đoạn nhất định.
  • Dự án đầu tư công: Là dự án có sử dụng toàn bộ hoặc một phần vốn đầu tư công để thực hiện các mục tiêu đầu tư phát triển trên các lĩnh vực kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh.

Hiệu lực thi hành

Luật Đầu tư công số 39/2019/QH14 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2020, thay thế cho Luật Đầu tư công số 49/2014/QH13 đã ban hành trước đó, tạo hành lang pháp lý thông thoáng và chặt chẽ hơn cho hoạt động đầu tư công trong giai đoạn mới.