Lệnh của Chủ tịch nước số 03/2016/L-CTN ngày 12 tháng 4 năm 2016 được ban hành bởi Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam về việc công bố Luật báo chí. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm chính thức công bố và đưa vào thực thi Luật báo chí số 103/2016/QH13 đã được Quốc hội khóa XIII thông qua tại kỳ họp thứ 11 ngày 05 tháng 4 năm 2016.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

• Phạm vi điều chỉnh: Lệnh công bố việc ban hành Luật báo chí năm 2016, quy định về quyền tự do báo chí, quyền tự do ngôn luận trên báo chí của công dân; tổ chức và hoạt động báo chí; quản lý nhà nước về báo chí; quyền và nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia và có liên quan đến hoạt động báo chí.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với cơ quan báo chí, nhà báo, cơ quan chủ quản báo chí, cơ quan quản lý nhà nước về báo chí, cũng như các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động báo chí và có liên quan đến hoạt động báo chí tại Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của Lệnh công bố và các điều khoản đầu của Luật báo chí 2016

1. Quyết định công bố luật

• Chủ tịch nước quyết định công bố Luật báo chí đã được Quốc hội thông qua, tạo cơ sở pháp lý cao nhất để luật đi vào đời sống và bắt buộc các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan nghiêm túc chấp hành.

2. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng (Điều 1 và Điều 2)

• Xác định rõ ràng ranh giới pháp lý của hoạt động báo chí, bảo đảm quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí của công dân trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật.
• Thiết lập mối quan hệ pháp lý giữa các chủ thể tham gia vào quy trình sáng tạo, biên tập, xuất bản và tiếp nhận thông tin báo chí.

3. Giải thích từ ngữ chuyên ngành (Điều 3)

• Chuẩn hóa hệ thống thuật ngữ pháp lý trong lĩnh vực báo chí bao gồm: Báo chí, hoạt động báo chí, báo in, báo nói, báo hình, báo điện tử.
• Định nghĩa chi tiết về cơ quan báo chí, nhà báo, cơ quan chủ quản báo chí, sản phẩm báo chí, chương trình phát thanh, chương trình truyền hình, bản tin thông tấn và các sản phẩm thông tin có tính chất báo chí khác nhằm tránh sự chồng chéo hoặc hiểu sai lệch trong quá trình thực thi pháp luật.

4. Tính chất và nhiệm vụ của báo chí (Điều 4)

• Tính chất của báo chí: Khẳng định báo chí tại Việt Nam là phương tiện thông tin thiết yếu đối với đời sống xã hội; là cơ quan ngôn luận của cơ quan Đảng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp; đồng thời là diễn đàn của Nhân dân.
• Nhiệm vụ của báo chí:
  • Thông tin trung thực về mọi mặt của đời sống trong nước và quốc tế phù hợp với lợi ích của đất nước và Nhân dân.
  • Tuyên truyền, phổ biến, góp phần xây dựng và bảo vệ đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
  • Phản ánh và hướng dẫn dư luận xã hội; làm diễn đàn thực hiện quyền tự do ngôn luận của Nhân dân.
  • Phát hiện, nêu gương người tốt, việc tốt, nhân tố mới, điển hình tiên tiến; tích cực đấu tranh phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật và các hiện tượng tiêu cực khác trong xã hội.
  • Góp phần giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt và tiếng các dân tộc thiểu số; phát triển văn hóa, xây dựng con người Việt Nam.
  • Mở rộng sự hiểu biết lẫn nhau giữa các quốc gia, dân tộc, phục vụ sự nghiệp hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.

Hiệu lực thi hành

Lệnh công bố của Chủ tịch nước có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành. Luật báo chí năm 2016 được công bố kèm theo Lệnh này chính thức phát sinh hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2017, thay thế hoàn toàn cho Luật báo chí ngày 28 tháng 12 năm 1989 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật báo chí ngày 12 tháng 6 năm 1999.